Cele lekcji
- Poznasz znaki funkcyjne stosowane na schematach pneumatycznych.
- Rozpoznasz symbole elementów wytwarzających i przekazujących energię.
- Rozpoznasz symbole elementów przygotowania powietrza, siłowników i rodzajów sterowania.
Symbole graficzne do tworzenia schematów pneumatycznych i hydraulicznych układów napędowych określa norma PN-ISO 1219-1. Poniżej zebrano najważniejsze grupy symboli.
Znaki funkcyjne
- Trójkąt – wskazanie kierunku przepływu energii i rodzaju płynu: hydrauliczny – zaczerniony, pneumatyczny – niezaczerniony.
- Strzałka – wskazanie drogi i kierunku przepływu w zaworach, kierunek obrotu.
- Strzałka ukośna (przeciągnięta przez cały symbol) – oznaczenie nastawialności.
- Cienka linia kropka-kreska ograniczająca pole – obramowanie kilku symboli elementów stanowiących zespół.
Wytwarzanie i przekazywanie energii
Do tej grupy należą m.in.: sprężarka, źródło ciśnienia, silnik elektryczny, silnik cieplny, wał obrotowy, spusty, tłumik hałasu, manometr, zbiornik sprężonego powietrza oraz różne rodzaje przewodów.
Przygotowanie sprężonego powietrza
- Filtr – do oddzielania cząstek zanieczyszczeń.
- Odwadniacz – do zbierania i oddzielania kondensatu, ze spustem ręcznym lub samoczynnym.
- Osuszacz – powietrze jest osuszane np. za pomocą środków chemicznych.
- Smarownica – wprowadza olej do przepływającego powietrza w celu smarowania przyłączonych urządzeń.
- Zespół przygotowania powietrza – zespół złożony z filtru, zaworu redukcyjnego i smarownicy (ma też symbol uproszczony).
- Chłodnica – do chłodzenia czynnika hydraulicznego lub powietrza.
Siłowniki i silniki pneumatyczne
- Siłownik jednostronnego działania – pchający, ze sprężyną zwrotną.
- Siłownik jednostronnego działania – pchający.
- Siłownik dwustronnego działania z jednostronnym tłoczyskiem.
- Siłownik dwustronnego działania z nastawną obustronną amortyzacją.
- Siłownik dwustronnego działania z dwustronnym tłoczyskiem.
- Siłownik o ruchu obrotowym wahadłowym.
- Silnik pneumatyczny.
Rodzaje sterowania
Symbol sposobu sterowania rysuje się przy boku zaworu. Rozróżniamy sterowanie: ręczne (ogólne), przyciskiem wciskanym, dźwignią, pedałem, sprężyną zwrotną, popychaczem mechanicznym, rolką, rolką łamaną, pneumatyczne przez wzrost ciśnienia (nadciśnienie), pneumatyczne przez spadek ciśnienia (podciśnienie), cewką oraz sterowanie elektropneumatyczne.
Zapamiętaj
Trójkąt niezaczerniony = pneumatyka, trójkąt zaczerniony = hydraulika. To najczęstszy błąd przy czytaniu schematów.