Cele lekcji

• Poznasz zagrożenia związane z eksploatacją układów pneumatycznych.
• Dowiesz się, na czym polega stan bezciśnieniowy i dlaczego jest kluczowy.
• Poznasz zasady bezpieczeństwa przy urządzeniach elektropneumatycznych.

Czy pneumatyka jest bezpieczna?

Pneumatykę uważa się za technikę bezpieczną, ponieważ sprężone powietrze jako nośnik energii wyklucza porażenia, poparzenia, zatrucia i podobne zjawiska niebezpieczne dla życia i zdrowia ludzkiego, a ponadto nie może być przyczyną pożaru lub wybuchu.

Urządzenia pneumatyczne mogą jednak stwarzać zagrożenia pośrednie przez:

• odłamki rozrywanych ciśnieniem korpusów, osłon itp.,
• elementy wydobywające się przez uszkodzone przewody,
• „miotający się” koniec elastycznego przewodu podłączonego do urządzenia zasilającego,
• nieprawidłowe działanie zespołów wykonawczych na skutek błędnego wysterowania,
• hałas,
• drgania urządzeń pneumatycznych przenoszone na obsługę tych urządzeń.

Stan bezciśnieniowy

Większość układów pneumatycznych zawiera zbiorniki ciśnieniowe oraz przewody o znacznej pojemności.

Jakiekolwiek czynności obsługowe powinny być wykonywane tylko w stanie bezciśnieniowym – tzn. wtedy, gdy odłączone jest zasilanie urządzenia pneumatycznego oraz ze wszystkich elementów układu upuszczone jest sprężone powietrze. Jest to bardzo ważne, gdyż w przypadku pozostawienia sprężonego powietrza w jakiejś części układu pneumatycznego istnieje niebezpieczeństwo wykonania niekontrolowanego ruchu przez tłoczysko siłownika.

Urządzenia ciśnieniowe

Zbiorniki i sprężarki instalacji sprężonego powietrza podlegają przepisom dotyczącym urządzeń ciśnieniowych i mogą być obsługiwane tylko przez osoby upoważnione.

Część elektryczna

Elektryczne urządzenia sterujące w układach elektropneumatycznych z reguły zasilane są prądem stałym o napięciu 24 V (48 V) – a więc prądem bezpiecznym. Jednak w przypadkach korzystania w układach sterowania z zasilania o napięciu np. 230 V AC należy stosować wszystkie zasady obowiązujące przy obsłudze urządzeń elektrycznych.

Podsumowanie kursu

Gratulacje – przeszedłeś przez wszystkie lekcje. Zanim przejdziesz do testu, sprawdź, czy potrafisz odpowiedzieć na poniższe pytania:

1. W jakich dziedzinach wykorzystuje się pneumatykę?
2. Wymień zalety i wady pneumatyki.
3. Z jakich głównych elementów składa się układ wytwarzania sprężonego powietrza?
4. Wymień rodzaje sprężarek.
5. Do czego służy i z jakich urządzeń składa się zespół przygotowania powietrza?
6. Jakie znasz symbole graficzne i zastosowania siłowników w pneumatyce?
7. Jakie znasz symbole i zastosowania zaworów oraz elektrozaworów rozdzielających?
8. Jakie jest zastosowanie sterowników PLC w pneumatyce?
9. Jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują przy obsłudze układów pneumatycznych?