Cele modułu

  • Poznasz model ścieżki skażenia Holdgate’a.
  • Zrozumiesz, jakie elementy trzeba rozważyć przy ocenie skażenia środowiska.
  • Dowiesz się, gdzie w tym modelu mieści się transport.

Model Holdgate’a (1979)

Ścieżka skażenia to sposób badania i oceny skażenia środowiska. Jest to podstawowy model systemowy uwzględniający transport.

W modelu rozważa się:

  • substancje szkodliwe,
  • źródło substancji szkodliwej,
  • ośrodek przenoszący — woda, powietrze, gleba,
  • obiekty, na które działają substancje — w tym transport.
Podstawowy model systemowy – ścieżka skażenia wg Holdgate’a
Podstawowy model systemowy – ścieżka skażenia wg Holdgate’a

Jak czytać ten model

Model porządkuje myślenie o skażeniu: nie wystarczy zidentyfikować substancję szkodliwą — trzeba prześledzić całą drogę od źródła, przez medium przenoszące, aż do obiektu docelowego. Dopiero wtedy widać, w którym miejscu tej ścieżki można skutecznie interweniować.

Przykładowo, w przypadku hałasu kolejowego: źródłem jest kontakt koła z szyną, ośrodkiem przenoszącym powietrze i grunt, a obiektem docelowym mieszkańcy terenów przyległych. Interwencja możliwa jest przy źródle (szlifowanie szyn, tłumiki), na drodze przenoszenia (ekrany akustyczne) lub przy obiekcie (okna dźwiękoszczelne).

Zapamiętaj

Ścieżka skażenia to narzędzie diagnostyczne, nie tylko opisowe. Jej wartość polega na tym, że pokazuje wszystkie punkty, w których da się przerwać oddziaływanie — a nie tylko ten najbardziej oczywisty.