Cele modułu

• Poznasz trzy podstawowe technologie magazynowania energii.
• Dowiesz się, jakie korzyści daje magazyn energii przy podstacji trakcyjnej.
• Poznasz konkretne realizacje w Polsce i na świecie.

Technologie magazynowania

• Akumulatory litowo-jonowe — duża pojemność energetyczna, sprawdzają się przy dłuższym magazynowaniu.
• Superkondensatory — bardzo szybkie ładowanie i rozładowanie, idealne do przechwytywania krótkich impulsów energii z hamowania.
• Zasobniki wodorowe — magazynowanie sezonowe, duża pojemność przy niższej sprawności obiegu.

Korzyści z zastosowania magazynów energii

• Stabilizacja napięcia w sieci trakcyjnej.
• Odzysk energii z hamowania pociągu.
• Peak shaving — redukcja szczytowego poboru o do 30% bez budowy dodatkowych podstacji.
• Wsparcie dla stacji ładowania pojazdów elektrycznych.

Peak shaving jest szczególnie istotny finansowo: opłaty za moc szczytową stanowią znaczną część rachunku za energię, a uniknięcie budowy nowej podstacji to oszczędność rzędu milionów złotych.

Przykład ze świata: Australia

Magazyny energii elektrycznej pomogły ustabilizować sieć energetyczną w Australii:

• pojemność ogniw 130 MWh,
• czas reakcji 0,14 sekundy (dla porównania: elektrownia węglowa reaguje do 10 minut),
• zasilanie do 30 tys. domów.

Polska: Żarnowiec

Największy w Polsce bateryjny magazyn energii powstaje w Żarnowcu: moc 263 MW i pojemność blisko 1000 MWh. Oddanie planowane na drugi kwartał 2027 roku — będzie to jeden z największych obiektów tego typu w Europie.

Polska: trakcyjny magazyn energii w Garbcach

PKP Energetyka uruchomiła największy trakcyjny magazyn energii w Europie, który zasila polską kolej:

• zasobnik powstał w Garbcach, ok. 50 km od Wrocławia,
• wyposażony w 4 kontenery bateryjne z ogniwami litowo-jonowymi,
• może jednorazowo zasilić przejazd pociągu poruszającego się z prędkością 160 km/h,
• w ciągu kilku sekund jest w stanie zasilić nawet najszybsze pociągi, w tym Pendolino,
• wartość projektu: prawie 20 mln zł,
• powstał we współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim, w ramach Programu Zielona Kolej.

Magazyn wzmacnia bezpieczeństwo i jakość dostaw energii dla kolei, bilansuje moc pobieraną z Krajowego Systemu Energetycznego oraz pozwala efektywnie wykorzystywać odnawialne źródła energii.

Plany rozwoju

Planowane jest rozmieszczenie w Polsce około 300 podobnych magazynów wzdłuż trakcji kolejowej. Podstacje trakcyjne wymagają nowych rozwiązań skoncentrowanych na efektywnym wykorzystywaniu energii z OZE.

Zapamiętaj

Superkondensator i akumulator litowo-jonowy rozwiązują różne problemy: pierwszy przechwytuje krótkie, mocne impulsy energii z hamowania, drugi magazynuje ją na dłużej. W praktyce często stosuje się je razem.