Cele modułu

• Poznasz pojęcie inteligentnej sieci energetycznej w kolejnictwie.
• Zrozumiesz, skąd bierze się energia przy hamowaniu pociągu.
• Dowiesz się, dlaczego kolej może być producentem, a nie tylko odbiorcą energii.

Czym jest „smart grid” w kolejnictwie

• Inteligentna sieć zarządza przepływem energii w czasie rzeczywistym.
• Wykorzystuje czujniki, sztuczną inteligencję i magazyny energii.
• Kolej może być aktywnym uczestnikiem tej sieci — nie tylko odbiorcą.

Energia elektryczna z hamowania pociągu

Podczas hamowania silnik trakcyjny pracuje jako prądnica — energia kinetyczna pociągu zamieniana jest na energię elektryczną. Ta energia może zostać:

• oddana do sieci trakcyjnej i zużyta przez inny pociąg, który akurat przyspiesza,
• zmagazynowana w zasobniku przy torze,
• w ostateczności rozproszona jako ciepło na rezystorach hamowania (rozwiązanie najmniej efektywne).

Regeneracja energii przy hamowaniu daje od 8 do 30% oszczędności.

Dlaczego to wymaga magazynów

Odzysk energii ma sens tylko wtedy, gdy jest ją komu oddać. Jeżeli w danym momencie żaden pociąg w okolicy nie przyspiesza, energia z hamowania nie ma odbiorcy i zostaje zmarnowana. Dlatego magazyny energii przy torach są warunkiem realnego wykorzystania rekuperacji.

Kolej jako element systemu energetycznego

Kolej przestaje być wyłącznie konsumentem energii. Staje się:

• producentem — dzięki odzyskowi energii z hamowania oraz instalacjom PV wzdłuż linii,
• magazynem — dzięki zasobnikom przy podstacjach trakcyjnych,
• elastycznym odbiorcą — zdolnym przesuwać pobór mocy w czasie.

Oznacza to dwukierunkowy przepływ energii elektrycznej między koleją a systemem energetycznym.

Zapamiętaj

Rekuperacja bez odbiorcy lub magazynu to tylko ciepło uchodzące z rezystorów. Wartość odzysku energii pojawia się dopiero razem z infrastrukturą, która potrafi tę energię przyjąć.