Cele modułu
- Poznasz cele i zakres zarządzania konfiguracją.
- Nauczysz się klasyfikować zmiany według kategorii A, B, C i D.
- Dowiesz się, kiedy wymiana części w ramach utrzymania staje się zmianą wymagającą zarządzania.
Czym jest zarządzanie konfiguracją
To systemowy proces organizacyjny, techniczny i administracyjny obejmujący cały cykl życia pojazdu lub typu pojazdu, realizowany w celu zapewnienia i utrzymania spójności dokumentacji oraz identyfikowalności zmian.
Zarządzanie konfiguracją ma zapewnić:
- zgodność ze stosownymi przepisami prawa Unii Europejskiej i przepisami krajowymi,
- kontrolę nad zmianami i ich udokumentowanie w dokumentacjach technicznych lub w dokumentacji towarzyszącej wydanemu zezwoleniu,
- aktualność i dokładność przechowywanych informacji i danych,
- by właściwe strony otrzymywały (w stosownych przypadkach) powiadomienia o zmianach.
Kto zarządza
- Posiadacz zezwolenia dla typu pojazdu — wnioskodawca, który otrzymał zezwolenie dla typu pojazdu. Zarządza konfiguracją typu pojazdu i towarzyszącej dokumentacji, w tym w ramach tworzenia nowych typów, wariantów lub wersji.
- Podmiot zarządzający zmianą — posiadacz zezwolenia dla typu pojazdu, dysponent lub podmiot, któremu powierzono zarządzanie zmianą. Nie musi to być posiadacz zezwolenia typu.
Podstawa prawna klasyfikacji zmian
Art. 15 ust. 1 rozporządzenia 2018/545: wszelkie zmiany wprowadzane do dopuszczonego typu pojazdu podlegają analizie i są klasyfikowane jako tylko jedna z przewidzianych kategorii zmian; zezwoleń dla tych zmian udziela się zgodnie z określoną procedurą.
Art. 16 ust. 2: wszelkie inne zmiany wprowadzane do pojazdu poddawane są analizie i są klasyfikowane zgodnie z art. 15 ust. 1.
Cztery kategorie zmian
- A — zmiana nie zawiera różnic względem dokumentacji towarzyszącej deklaracji WE; nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia weryfikacji WE, pierwotne deklaracje WE zachowują ważność.
- B — zmiana zawiera różnice względem dokumentacji towarzyszącej deklaracji WE; może być konieczne przeprowadzenie weryfikacji WE, ale nie wiąże się z koniecznością uzyskania nowego zezwolenia.
- C — zmiana zasadniczych cech konstrukcyjnych typu pojazdu; konieczne przeprowadzenie weryfikacji, nie wiąże się z koniecznością uzyskania nowego zezwolenia typu.
- D — zmiana, która wiąże się z koniecznością uzyskania nowego zezwolenia typu.
Wpływ na bezpieczeństwo
Do klasyfikacji dochodzi jeszcze pytanie kontrolne: czy przewidziane prace mogą negatywnie oddziaływać na ogólny poziom bezpieczeństwa danego pojazdu kolejowego?
Jeżeli odpowiedź brzmi TAK — niezależnie od tego, czy zmiana została zaklasyfikowana jako A, B czy C — traktowana jest jak zmiana D i wymaga nowego zezwolenia.
Obowiązki w zależności od kategorii zmiany
| Zmiana | Posiadacz zezwolenia typu | Inny podmiot (dysponent / ECM) |
|---|---|---|
| A | Wprowadza zmianę | Wprowadza zmianę |
| B | Aktualizuje dokumentację towarzyszącą deklaracji WE, zachowuje do wglądu istotne informacje i udostępnia je na żądanie organu | Ocenia różnice do dokumentacji towarzyszącej deklaracji WE, aktualizuje dokumentację, powiadamia podmiot udzielający zezwolenia o zmianach |
| C | Tworzy wersję typu lub wariantu typu rejestrowaną w ERATV | — |
| D | Tworzy nowy typ lub wariant typu, uzyskując zezwolenie typu | Składa wniosek o udzielenie nowego zezwolenia na wprowadzenie do obrotu — nowy typ |
Na powiadomienie podmiotu udzielającego zezwolenia przewidziano termin 4 miesięcy.
Wymiana w ramach utrzymania
Zmiany ograniczone do wymiany części na inne części o identycznych funkcjach i osiągach w ramach utrzymania (poziomy P1–P5) nie wymagają zarządzania zmianą.
Natomiast zastosowanie części o gorszych lub lepszych osiągach i funkcjach wymaga zarządzania zmianami. Znaczenie mają tu: wyniki oceny znaczenia zmiany, poziom utrzymania, na którym czynności są prowadzone, oraz producent danej części.
Zapamiętaj
„Lepsza część” nie jest neutralna. Zamontowanie komponentu o wyższych osiągach niż przewidziany w dokumentacji to zmiana, którą trzeba przeprowadzić przez proces — nie ulepszenie, które można po prostu zrobić.